1.247 dagen. Zo lang hield een gebruiker een dagelijkse streak bij in een populaire app om een taal te leren.
Elke dag kreeg die persoon een melding. Er waren punten te verdienen, beloningen te behalen en kleurrijke figuren die aanmoedigden om vooral verder te gaan. De app liet weten dat het geweldig ging en de engagementcijfers waren uitstekend.
Tot die persoon op een zakelijke meeting terechtkwam waarin de doeltaal werd gesproken.
Toen bleek iets minder aangenaams: een goede leergewoonte bleek nog geen garantie dat de gebruiker ook in een professionele context kon communiceren.
En precies daar ligt een belangrijke uitdaging van digitale taalapps: engagement en leerresultaat zijn niet hetzelfde.
Taalapps zijn bijzonder goed in één ding: ervoor zorgen dat je terugkomt.
Ze zijn ontworpen volgens de principes van games, omdat die de betrokkenheid en het dagelijks gebruik stimuleren. Punten, streaks, vrijgespeelde niveaus en dagelijkse meldingen werken samen om een gewoonte te creëren.
Na zes maanden heb je dan ook echt het gevoel dat je iets bereikt hebt. Je hebt tijd en moeite geïnvesteerd. Je hebt talloze positieve meldingen gekregen die je vertellen hoe goed je bezig bent.
Maar wat heb je ondertussen daadwerkelijk geleerd?
Je hebt misschien heel wat woorden en standaardzinnen gememoriseerd. Je kunt bijvoorbeeld in het Spaans vertellen dat je een vrouw bent. Je kunt een koffie bestellen. Maar wat gebeurt er wanneer de persoon tegenover je iets onverwachts zegt?
Zodra het gesprek afwijkt van het scenario dat je geoefend hebt, wordt het moeilijker.
En precies daar ligt het verschil tussen een taal leren en leren communiceren.
De beste communicatoren hebben niet noodzakelijk de grootste woordenschat.
Ze beschikken over iets veel waardevollers: ze weten hoe ze hun boodschap kunnen aanpassen aan hun gesprekspartner en de situatie.
Effectieve communicatie draait namelijk niet alleen om woorden en grammatica.
Het gaat ook om:
culturele normen begrijpen;
de situatie kunnen inschatten;
de juiste toon kiezen;
rekening houden met je gesprekspartner;
je boodschap aanpassen aan de context;
en kunnen reageren wanneer een gesprek anders verloopt dan verwacht.
In een professionele context wordt dat nog belangrijker.
Je moet je boodschap bijvoorbeeld op de juiste manier kunnen kaderen. Soms wil je iemand overtuigen om iets te doen. Dan volstaat het niet om grammaticaal correcte zinnen te formuleren. Je moet ook duidelijk maken waarom jouw voorstel relevant is en welke meerwaarde het biedt voor je gesprekspartner.
Dat leer je niet door alleen maar woorden en zinnen te memoriseren.
Taalapps zijn daar ook niet voor ontworpen. Ze richten zich vooral op woordenschat en basisgrammatica, met algoritmes die geoptimaliseerd zijn om gebruikers betrokken te houden en regelmatig te laten terugkomen.
Maar veel oefenen is niet hetzelfde als effectief leren.
Hetzelfde geldt voor opleidingen: een opleiding volgen betekent niet automatisch dat medewerkers de nieuwe vaardigheden ook onder de knie krijgen. Het verschil zit in wat er na de kennisoverdracht gebeurt: oefenen, feedback krijgen en de nieuwe vaardigheden toepassen in verschillende situaties.
>> Lees ook: Waarom een opleiding niet automatisch tot betere vaardigheden leidt.
Voor organisaties is de vraag uiteindelijk niet hoeveel medewerkers een taalapp gebruiken, maar wat die investering daadwerkelijk oplevert.
Een hoge betrokkenheid kan een positief signaal zijn. Medewerkers loggen regelmatig in, oefenen dagelijks en bouwen een mooie streak op.
Maar wanneer er na maanden nauwelijks verbetering zichtbaar is in de professionele communicatie, blijft de impact beperkt.
Wanneer je als bedrijf investeert in taaltraining, wil je uiteindelijk meer zien dan medewerkers die regelmatig inloggen. Je wilt dat ze beter communiceren in situaties die er voor hun job toe doen.
Een medewerker moet bijvoorbeeld zelfverzekerd kunnen deelnemen aan een vergadering, een klant kunnen helpen, een presentatie kunnen geven of een moeilijk gesprek kunnen voeren.
De uitdaging voor organisaties is dus niet om tools te vinden die medewerkers willen gebruiken.
De uitdaging is om leeroplossingen te vinden die daadwerkelijk resultaat opleveren.
Engagementcijfers tonen aan dat medewerkers deelnemen. Ze vertellen niet noodzakelijk of ze ook nieuwe vaardigheden ontwikkelen.
Daarvoor heb je een leertraject nodig dat gebaseerd is op effectieve leermethodes, deskundige begeleiding, voldoende oefening en toepassing in realistische werksituaties.
Je kunt taal leren vergelijken met sporten.
Stel dat je een jaar lang elke dag naar de fitness gaat. Je aanwezigheidspercentage ziet er fantastisch uit.
Maar als je elke keer dezelfde oefeningen met hetzelfde gewicht doet en jezelf nooit uitdaagt, betekent dat niet automatisch dat je sterker bent geworden.
Hetzelfde geldt voor taaltraining.
Taalapps kunnen absoluut nuttig zijn voor het doel waarvoor ze ontworpen zijn. Ze maken het laagdrempelig om kennis te maken met een taal, nieuwe woorden te leren of een gewoonte op te bouwen. Voor een vakantie of uit persoonlijke interesse kunnen ze bijvoorbeeld prima werken.
Maar wanneer medewerkers effectief moeten communiceren in een professionele context, is meer nodig.
Niet alleen kennis van de taal, maar ook de mogelijkheid om die taal flexibel toe te passen in realistische situaties.
Ze hebben baat bij:
een duidelijke leerstructuur;
begeleiding door een ervaren trainer;
feedback op hun communicatie;
voldoende oefenkansen;
en situaties die aansluiten bij hun dagelijkse werk.
Dat is het verschil tussen een streak van 1.247 dagen en een vaardigheid die je daadwerkelijk kunt inzetten op de werkvloer.
Taalapps kunnen een goede aanvulling zijn om woordenschat en basiskennis op te bouwen of regelmatig met een taal bezig te zijn. Voor professionele communicatie zijn ze meestal niet voldoende op zichzelf. Daarvoor zijn ook begeleiding, feedback, interactie en oefening in realistische werksituaties nodig.
Gamification kan helpen om medewerkers gemotiveerd en betrokken te houden. Punten, badges, streaks en andere spelelementen kunnen een leergewoonte stimuleren. Ze zeggen echter niet automatisch iets over de ontwikkeling van daadwerkelijke taal- of communicatievaardigheden. Engagement en leerresultaat zijn niet hetzelfde.
Een taalapp richt zich vaak op zelfstandig leren, woordenschat en grammatica. Professionele taaltraining vertrekt vanuit de communicatiedoelen van de medewerker en de situaties waarin die persoon de taal nodig heeft. Denk bijvoorbeeld aan vergaderingen, presentaties, klantgesprekken of communicatie met internationale collega's. Feedback, interactie en praktijkgerichte oefening spelen daarbij een belangrijke rol.
Kijk niet alleen naar deelname, logins of het aantal afgeronde oefeningen. Een effectieve taalopleiding vertaalt zich uiteindelijk naar wat medewerkers in de praktijk kunnen doen. Denk aan meer zelfvertrouwen, betere communicatie, een vlottere deelname aan vergaderingen of het zelfstandig voeren van gesprekken in de doeltaal.
Zeker. Digitale tools kunnen waardevol zijn als onderdeel van een bredere leeroplossing. Ze kunnen bijvoorbeeld extra oefenkansen bieden tussen begeleide sessies door. De grootste meerwaarde ontstaat wanneer digitale oefening wordt gecombineerd met menselijke begeleiding, feedback en toepassing in realistische werksituaties.
*Deze blog is gebaseerd op het oorspronkelijke artikel “The Gamification Trap: Why Language Apps Fail in the Workplace” van Jeanna Occhiogrosso, Head of Learner & Trainer Experience bij Learnlight. De tekst werd door BLCC vertaald, redactioneel bewerkt en aangepast aan de Belgische professionele context.